Nguyên Nhân Dẫn Tới Chứng Mất Ngủ Và Cách Điều Trị [Full A-Z]

Chứng mất ngủ kéo dài khiến người bệnh stress, mệt mỏi từ đó giảm hiệu suất công việc. Bài viết sau chia sẻ những thông tin và cách điều trị hiệu quả nhất.

Mất ngủ là bệnh gì?

chứng mất ngủ
Mất ngủ

Giấc ngủ đóng vai trò rất quan trọng đối với cơ thể bởi giấc ngủ giúp cơ thể được nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng.

Một người bình thường có thời gian ngủ trung bình khoảng 7 – 8 giờ mỗi đêm, hoặc có thể dao động từ 4 – 11 giờ. Một giấc ngủ có chất lượng là phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản như: đủ giờ, đủ sâu và quan trọng là cảm thấy khoẻ khoắn, tỉnh táo khi thức dậy… Một số khảo sát cho thấy thời gian ngủ trung bình của con người giảm dần theo tuổi tác..

Mất ngủ có nhiều dạng bao gồm: Khó ngủ, ngủ không ngon giấc, thức dậy nhiều lần trong khi ngủ.

Các dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng mất ngủ

chứng mất ngủ
Dấu hiệu, biểu hiện và triệu chứng mất ngủ
  • Người bệnh khó đi vào giấc ngủ, ngủ chập chờn, không yên giấc và dậy rất sớm.
  • Người bệnh thường hay tỉnh dậy nhiều lần khi ngủ, khi đã dậy thì khó ngủ lại được.
  • Khi ngủ dậy cảm thấy cơ thể mệt mỏi, tinh thần uể oải, đau đầu.
  • Khi bệnh ở giai đoạn đầu thường có các biểu hiện tâm lý chẳng hạn như trầm cảm, cơ thể mệt mỏi, xương và cơ bắp đau nhức, hành vi rối loạn, hay cáu gắt, mất tập trung. Nếu bệnh kéo dài sẽ dễ dẫn đến các hội chứng như khủng hoảng tâm thần, buồn bã, lo âu và sợ hãi.
  • Phụ nữ thường có nguy cơ mắc bệnh mất ngủ cao hơn nam giới, đặc biệt là vào thời kỳ tiền mãn kinh. Lúc này, người bệnh sẽ có các triệu chứng như cảm giác khó thở và khó chịu khi ngủ.
  • Giấc ngủ có vai trò rất quan trọng là giúp cơ thể nghỉ ngơi và phục hồi năng lượng. Khi ngủ các mạch máu giãn ra, các chất dinh dưỡng, oxy được bổ sung, đồng thời loại bỏ các chất độc hại ra ngoài, giúp các cơ quan trong cơ thể hoạt động tốt hơn. Mất ngủ thường kèm theo các triệu chứng đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh.
  • Do đó, dù mất ngủ mạn tính hay chỉ thoáng qua đều cần điều trị.

Nguyên nhân gây ra chứng mất ngủ

Nguyên nhân
Nguyên nhân gây ra chứng mất ngủ

Có nhiều nguyên nhân mất ngủ tuy nhiên có 2 nhóm nguyên nhân lớn, đó là:

Mất ngủ do sinh hoạt:

  • Do căng thẳng
  • Do rối loạn lịch thức ngủ trong ngày, chẳng hạn lịch làm việc thay đổi bất thường, làm việc theo ca không thường xuyên,…
  • Do sử dụng các chất kích thích như: cà phê, trà, thuốc lá, rượu, các loại thuốc có tính kích thích. Do ăn nhiều dẫn đến đầy bụng, khó tiêu.
  • Các yếu tố môi trường: ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ, thoáng khí …

Mất ngủ do bệnh lý:

  • Một số bệnh mạn tính dẫn đến mất ngủ như: dị ứng, viêm khớp, bệnh tim, cao huyết áp, hen phế quản…
  • Theo thống kê, tới 80 % trường hợp mất ngủ kinh niên có nguyên nhân là thiếu máu não. Nhưng nguyên nhân này thường bị bỏ qua vì nhiều người cho rằng mất ngủ là do tuổi tác, áp lực công việc…

Thiếu máu não là sự suy giảm lưu thông máu lên não, não không được cung cấp đầy đủ oxy và dưỡng chất làm suy nhược hệ thần kinh trung ương, dẫn đến nhiều bệnh, trong đó có mất ngủ. Điều này giải thích tại sao người già và phụ nữ tiền mãn kinh (những đối tượng thường bị thiếu máu não) dễ mất ngủ.

Tác hại của chứng mất ngủ

Tình trạng mất ngủ nếu kéo dài có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh.

Mất ngủ kéo dài khiến cho cơ thể suy nhược, tinh thần kém minh mẫn, dễ cáu gắt gây ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, công việc, các mối quan hệ xã hội.

chứng mất ngủ
Tác hại của chứng mất ngủ

Bệnh mất ngủ có thể dẫn đến nhiều những biến chứng nghiêm trọng như:

  • Tăng huyết áp
  • Trầm cảm
  • Suy nhược cơ thể
  • Suy nhược thần kinh
  • Tăng cân

Điều trị chứng mất ngủ

Khi điều trị bệnh mất ngủ, các bác sĩ sẽ dựa trên tình hình sức khỏe và mức độ bệnh của bạn để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp. Phương pháp điều trị được sử dụng chủ yếu là dùng thuốc.

Có thể sử dụng một số loại thuốc dễ gây ngủ. Một số thuốc chống trầm cảm và giải lo âu cũng được sử dụng cho những bệnh nhân mất ngủ có biểu hiện của trầm cảm. Một số thuốc chống loạn thần cũng có hiệu quả tốt tuy nhiên ít được khuyến khích sử dụng cho mục đích điều trị mất ngủ. Tuy nhiên, bạn không nên tự ý sử dụng thuốc mà nên hỏi ý kiến bác sĩ rồi mới dùng.

Điều trị chứng mất ngủ bằng Thuốc

Điều trị bằng Thuốc
Điều trị bằng Thuốc
  • Thuốc bình thần: Diazepam, Bromazepam, Clonazepam…
  • Thuốc ngủ: Phenobarbital, Zolpidem…
  • Thuốc kháng Histamin: Promethazine, Dimedrol, Clorpheniramin…
  • Thuốc an thần kinh mới: Olanzapine, Quetiapine, Amisulpride…
  • Thuốc trầm cảm 3 vòng, đa vòng: Clomipramine, Mirtazapine…

Lưu ý an toàn: Hầu hết các loại thuốc điều trị mất ngủ đều không được sử dụng quá 3 ngày. Thuốc có thể gây ra nhiều tác dụng phụ như chóng mặt, nhức đầu, rối loạn tiêu hóa… Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.

Chữa mất ngủ bằng Thảo dược tự nhiên

Bài thuốc từ Tâm Sen

Bài thuốc từ Tâm Sen
Bài thuốc từ Tâm Sen

Cách ngủ ngon Dùng Tâm sen, lá vông, lạc tiên, lá dâu tằm rửa sạch, cho vào ấm, đổ thêm nước vào rồi đun sôi. Dùng nước này hằng ngày như uống trà để dễ ngủ hơn.

Bài thuốc từ cây Trinh Nữ

Bài thuốc từ cây Trinh Nữ
Bài thuốc từ cây Trinh Nữ

Lấy 20 lá cây Trinh Nữ rửa sạch cho vào ấm, đổ 100ml nước rồi đun sôi trong 5-10 phút. Dùng nước này uống trước khi ngủ, uống liên tục sẽ giúp an thần, dễ ngủ.

Bài thuốc chữa mất ngủ từ củ gừng

củ gừng
Bài thuốc chữa mất ngủ từ củ gừng

Dùng gừng tươi rửa sạch, giã nát rồi nấu cùng đường phèn, đổ thêm 500ml nước rồi đun sôi lên. Dùng nước này uống như trà hàng ngày để điều trị tình trạng khó ngủ kéo dài.

Điều trị bệnh mất ngủ bằng phương pháp tự nhiên

Loại bỏ những nguyên nhân gây mất ngủ: Xác định nguyên nhân gây mất ngủ ở người bệnh như uống cà phê quá nhiều vào buổi tối hoặc trước khi đi ngủ, ăn quá nhiều chất cay nóng, ăn quá no, đi du lịch đến nơi có sự thay đổi múi giờ quá lớn, do căng thẳng trong công việc…

 yoga là cách điều trị hiệu quả
Chữa mất ngủ bằng yoga là cách điều trị hiệu quả

Sau khi xác định được nguyên nhân, người bệnh có thể sẽ tự điều chỉnh để ngủ được mà không cần nhờ đến thuốc.

Vệ sinh giấc ngủ: Nên tạo tâm trạng thư thái để dễ dàng đi vào giấc ngủ, giường ngủ cần đặt nơi thoáng mát, sạch sẽ,…

Chế độ dinh dưỡng khoa học: bạn có thể sử dụng các loại thực phẩm có lợi cho giấc ngủ như hạt sen, long nhãn, mật ong, đậu xanh, đậu đen, táo tàu… có tác dụng an thần, các loại hạt quả, đậu phộng (lạc)… giúp điều hòa giấc ngủ. Cùng với đó là việc ăn đầy đủ các chất và có định lượng rõ ràng.

Chế độ tập luyện: Một số những bài tập dưỡng sinh, tập các động tác như thư giãn, thở 4 thì, động tác tam giác, xoa đầu mặt cổ, bấm huyệt có thể sẽ giúp ích cho bạn.

Phòng ngừa chứng mất ngủ

chứng mất ngủ
Phòng ngừa chứng mất ngủ

Thay đổi những nguyên nhân gây chứng mất ngủ sẽ là cách hiệu quả nhất giúp bạn phòng ngừa căn bệnh này, góp phần mang lại cho bạn giấc ngủ ngon.

Để phòng ngừa chứng mất ngủ bạn cần:

  • Tạo thói quen đi ngủ đúng giờ
  • Tăng cường tập luyện thể thao
  • Thực hiện chế độ ăn uống khoa học
  • Tránh lạm dụng thuốc ngủ