Hội chứng ruột kích thích là gì? Triệu chứng? [Chi tiết A – Z]

Hội chứng ruột kích thích là bệnh bất kỳ ai cũng sẽ gặp phải. Bệnh dễ gặp nhưng khó phát hiện. Không phải ai cũng biết những triệu chứng xuất hiện đó.

Hội chứng ruột kích thích là gì?

Hội chứng ruột kích thích là một dạng rối loạn chức năng của đại tràng, tái lại nhiều lần. Người bệnh nội soi hay làm xét nghiệm nhưng đều không thấy bất kỳ tổn thương thực thể nào về giải phẫu ở ruột.

Triệu chứng hội chứng ruột kích thích

Hội chứng ruột kích thích gặp bởi các triệu chứng khác nhau bao gồm 1 số triệu chứng sau:

Hội Chứng Ruột Kích Thích Là Gì

Các triệu chứng về tiêu hóa

Phân theo tiêu chuẩn ROME IV

• Bệnh nhân thường đau bụng vùng hạ vị và hố chậu trái, đôi khi đau bên phải hoặc thượng vị.

• Đau chạy dọc theo khung đại tràng. Đôi khi cơn đau không rõ vị trí gây khó xác định nguyên nhân thực sự.

• Có triệu chứng chướng bụng, tiêu chảy, táo bón hoặc tiêu chảy xen lẫn với táo bón từng đợt.

• Ngoài ra, bệnh nhân còn có thể có biểu hiện nóng ở vùng thượng vị, buồn nôn, nhanh no,…

Các triệu chứng khi Ruột Kích Thích
Các triệu chứng khi Ruột Kích Thích

Các triệu chứng hội chứng ruột kích thích khác

• Đau đầu, mất ngủ, trầm cảm, mệt mỏi, rối loạn vị giác.

• Rối loạn kinh nguyệt ở nữ, liệt dương ở nam, tiểu nhiều lần trong ngày, tiểu đêm.

• Hồi hộp, đau ngực, nóng mặt, chóng mặt,…

Đau đầu chóng mặt
Đau đầu chóng mặt

Triệu chứng bệnh đại tràng rất khác nhau giữa các bệnh nhân. Thậm chí trên một người bệnh cũng có triệu chứng không cố định ở từng thời điểm cụ thể.

Các phương pháp chẩn đoán như siêu âm bụng, chụp X-quang đại tràng, soi đại tràng, xét nghiệm phân,… Đều không thấy có dấu hiệu bất thường.

Vì vậy, việc chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào việc loại trừ các bệnh gây tổn thương thực sự ở hệ thống tiêu hóa – bài tiết. Đây là một nguyên nhân giải thích vì sao hội chứng ruột kích thích khó điều trị dứt.

Phân loại hội chứng ruột kích thích

– Thể táo bón (IBS-C) :Đi tiêu ít hơn 3 lần/1 tuần, phân cứng,phải gắng sức rặn khi đi tiêu.

– Thể tiêu chảy: ( IBS-D) đi tiêu trên 3 lần/ngày,phân nhão hoặc nhiều nước ,không nín được khi muốn đi tiêu.

–  Thể hổn hợp (IBS-M) Táo bón xen lẫn tiêu chảy

– Thể không phân loại được : Bất thường phân không đủ đáp ứng các tiêu chuẩn trên

Nguyên nhân gây bệnh

Hiện nay, giới y học vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng ruột kích thích.

Tuy nhiên có một số yếu tố ảnh hưởng có thể dẫn tới hội chứng này.

Các bác sĩ đề cập tới một số yếu tố làm tăng nguy cơ dẫn tới hội chứng ruột kích thích như:

Yếu tố tâm lý sinh

Người bị lo âu, căng thẳng, mất ngủ kéo dài,… dễ mắc bệnh đại tràng co thắt.

Mất ngủ nhiều làm tăng khả năng ung thư
Mất ngủ nhiều làm tăng khả năng ung thư

Thực phẩm tiêu thụ

  • Thói quen ăn đồ sống, đồ tanh, sữa, đồ chua cay, sử dụng rượu bia hoặc chế độ ăn nhiều gia vị, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
  • Những thức ăn có vi khuẩn thương hàn gây bệnh, vi khuẩn lỵ hoặc amip …

Giới tính

Phụ nữ có nguy cơ mắc hội chứng đại tràng kích thích cao gấp 2 – 3 lần nam giới. Do đặc thù về nội tiết tố và cấu tạo giải phẫu đại tràng của phụ nữ.

Độ tuổi

IBS thường phát bệnh với đối tượng dưới 45 tuổi

Gây độc cho cơ thể
Gây độc cho cơ thể

Di truyền là yếu tố để dễ dàng gặp phải hội chứng ruột kích thích

Các nghiên cứu đều cho thấy gia đình có người thân như cha mẹ hoặc anh chị em bị hội chứng ruột kích thích sẽ có nguy cơ cao mắc hội chứng này.

Sử dụng kháng sinh

Sử dụng quá nhiều cũng ảnh hưởng tới chức năng đường ruột.

Vì sao hội chứng ruột kích thích khó trị dứt điểm?

Theo các bác sĩ, hội chứng ruột kích thích thường tái đi tái lại nhiều lần và khó điều trị dứt điểm.
Có nhiều nguyên nhân giải thích cho thực trạng này.

Nguyên nhân gây bệnh khó kiểm soát

• Những nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích trên đây đều là vấn đề khó kiểm soát triệt để.

• Cụ thể, về vấn đề tâm lý, người sống trong xã hội hiện đại sẽ khó tránh có những thời điểm bị mệt mỏi, stress vì công việc, gia đình.

• Về vấn đề ăn uống, nếu kiêng khem quá mức để điều bệnh trị đại tràng co thắt. Người bệnh thiếu dinh dưỡng, suy yếu sức khỏe hoặc stress vì không được ăn các món hợp khẩu vị.

Điều chỉnh chế độ ăn uống trước khi nội soi
Điều chỉnh chế độ ăn uống

• Về vấn đề giới tính, phụ nữ buộc phải đối diện với nguy cơ mắc bệnh cao hơn so với nam giới. Đó là lý do giải thích vì sao khó điều trị dứt điểm hội chứng ruột kích thích.

Người bệnh chủ quan trong việc điều trị hội chứng ruột kích thích

• Từ những nguyên nhân trên, có thể thấy, hội chứng đại tràng kích thích có thể xảy ra với bất kỳ ai.

• Tuy nhiên, người bệnh thường chủ quan với các vấn đề rối loạn tiêu hóa. Không coi đây là bệnh lý nghiêm trọng.

• Chỉ áp dụng các phương pháp điều trị tức thời để giảm nhẹ triệu chứng khi có dấu hiệu đau bụng, đi ngoài, táo bón,…

Không loại trừ được tận gốc của bệnh

Hội chứng ruột kích thích và cách chữa chỉ chữa được phần ngọn, không loại trừ tận gốc của bệnh.
Các triệu chứng sẽ tiếp tục tái phát khi gặp điều kiện thuận lợi. Đây cũng là một lý do khiến hội chứng đại tràng kích thích khó điều trị dứt điểm.

Biến chứng của hội chứng ruột kích thích

Chính vì sự chủ quan và cách điều trị không đúng, để càng lâu bệnh đại tràng co thắt sẽ càng nặng hơn. Ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và cuộc sống của người bệnh.

Khi bị hội chứng đại tràng kích thích, ban đầu người bệnh sẽ có những rối loạn chức năng tiêu hóa, tạo phân, bài tiết,…

Khi lặp đi lặp lại nhưng không được điều trị đúng cách vsẽ gây ra những tổn thương thực thể và dễ dẫn đến những hậu quả xấu.

Đại tràng có chức năng hấp thu chất dinh dưỡng. Những người bị hội chứng ruột kích thích dễ bị thiếu chất, suy dinh dưỡng và suy kiệt sức khỏe.

Hình ảnh cho thấy đại tràng không được khỏe mạnh
Hình ảnh cho thấy đại tràng không được khỏe mạnh

• Thậm chí, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh sẽ tiến triển thành mãn tính.

• Có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như bệnh trĩ, sa trực tràng, xuất huyết đại tràng, thủng đại tràng, giãn đại tràng cấp tính,…

• Ngoài ra, người bệnh còn có thể bị rối loạn tâm lý, luôn lo lắng, chán nản và dẫn tới suy nhược cơ thể trầm trọng.

Vì vậy, khi được chẩn đoán mắc hội chứng ruột kích thích, người bệnh cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ trong ăn uống, sinh hoạt và sử dụng thuốc để điều trị bệnh hiệu quả, giảm nguy cơ tái phát.

Những sai lầm trong điều trị hội chứng ruột kích thích

Các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích thường xuyên tái phát và không có dấu hiệu thuyên giảm dù bạn đã thử mọi cách. Dưới đây là một số sai lầm mà hầu như ai cũng mắc phải khiến bệnh ngày càng nặng hơn.

Chỉ chữa triệu chứng

Khi thấy biểu hiện ban đầu của hội chứng ruột kích thích, phần lớn mọi người thường chủ quan và tự ý mua thuốc về uống.

Khi thấy triệu chứng thuyên giảm thì ngừng sử dụng vì tưởng đã khỏi bệnh.

Tuy nhiên, cách này không trị được bệnh tận gốc, dẫn đến cơn đau tái phát nhiều lần và ngày càng nghiêm trọng hơn.

Không có chế độ kiêng khem hợp lý

Thói quen sử dụng thực phẩm “vô tội vạ” của người bệnh cùng chế độ sinh hoạt thiếu khoa học khiến cho bệnh ruột kích thích trở nên nghiêm trọng hơn.

Lạm dụng thuốc kháng sinh

Việc uống thuốc không đủ liều hoặc không đúng cách có thể làm mất cân bằng vi sinh đường ruột dẫn đến rối loạn tiêu hóa. Một số trường hợp bị nhờn thuốc khiến bệnh mãi không khỏi.
Thuốc kháng sinh điều trị bệnh hiệu quả nhưng nhiều tác dụng phụ
Thuốc kháng sinh điều trị bệnh hiệu quả nhưng nhiều tác dụng phụ

Căng thẳng, lo lắng ảnh hưởng không tốt đến hội chứng ruột kích thích

Triệu chứng đi ngoài, táo bón, đau bụng… kéo dài triền miên, gây tâm lý bất an, lo lắng, sợ hãi đối với người bệnh và càng làm tình trạng này chuyển biến xấu.

Phương pháp điều trị hội chứng ruột kích thích hiệu quả nhất hiện nay

Khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh ruột kích thích, bạn nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám, xác định cụ thể nguyên nhân cũng như tình trạng bệnh. Dựa vào đó, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.

Thuốc Tây Y điều trị bệnh

Sử dụng thuốc tây là cách giảm đau đại tràng co thắt cho hiệu quả khá nhanh chóng.

Tùy thuộc vào triệu chứng, mức độ tiến triển của bệnh. Bác sĩ sẽ chỉ định dùng một số loại thuốc: giảm đau, giảm co thắt đường ruột, chống táo bón,…

• Ở bệnh nhân bị táo bón: thuốc chống táo bón kết hợp với bổ sung chất xơ để làm mềm khối phân, giúp đi tiêu tốt hơn.

Sử dụng thuốc không đúng cách
Sử dụng thuốc không đúng cách.

• Đối với người bị đi ngoài lỏng thì sẽ được điều trị bằng thuốc cầm tiêu chảy.

• Bệnh nhân có triệu chứng đau bụng thường xuyên được điều trị thêm bằng thuốc chống co thắt đường ruột.

Thuốc sẽ có tác dụng khác nhau tùy thuộc theo thể trạng của từng người.

Nếu lạm dụng thuốc thì có thể khiến đại tràng yếu đi, sau khi ngừng 1 thời gian thì bệnh rất dễ tái phát. Chưa kể, nhiều loại thuốc còn gây hại cho gan, thận, dạ dày. Do đó, người bệnh không được tự ý sử dụng.

Sản phẩm Đông Y thảo dược

Chính vì lo ngại tác dụng phụ của các loại thuốc tây. Xu hướng được nhiều người lựa chọn hiện nay là sử dụng sản phẩm Đông y để đẩy lùi bệnh ruột kích thích an toàn, hiệu quả.

Các sản phẩm Đông Y hiện nay được bào chế từ các thành phần thiên nhiên. Không tác dụng phụ, không gây hại dạ dày.

Sản phẩm chữa bệnh từ Đông Y sẽ có tác dụng:

  • Bổ can thận.
  • Điều hòa tỳ vị.
  • Hoạt huyết, ích khí.
  • Tiêu thực.
  • Giảm đau, chống viêm…

Từ đó, giúp cải thiện chức năng đại tràng, dạ dày, điều hòa nhu động ruột, kháng khuẩn, kích thích tiêu hóa…

Hỗ trợ làm giảm triệu chứng co thắt, đầy bụng, khó tiêu, đau quặn bụng, tiêu chảy, táo bón, phân sống… do đại tràng co thắt.

Làm lành tổn thương ở niêm mạc đại tràng do viêm đại tràng cấp và mạn tính.

Chế độ sinh hoạt phòng ngừa hội chứng ruột kích thích

Người bệnh cần xây dựng cho mình chế độ sinh hoạt khoa học. Thực hiện ăn chín uống sôi; không ăn các loại thực phẩm đã bị ôi thiu, nấm mốc, quá hạn sử dụng.

• Nên bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, giúp cải thiện triệu chứng táo bón và giảm co thắt tại ruột. Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày.

• Chú ý rửa tay trước khi ăn và sau khi đi ngoài cũng như vệ sinh dụng cụ chế biến sạch sẽ.

• Khi có triệu chứng rối loạn tiêu hóa, nên tránh ăn gây khó tiêu: Hải sản, dầu mỡ, sữa tươi…

Thói quen sinh hoạt ảnh hưởng đến bệnh nhân bị viêm loét
Thói quen sinh hoạt ảnh hưởng đến bệnh nhân bị đại tràng

• Các loại đồ uống chứa cồn, thuốc lá, cà phê, nước ngọt có ga, gia vị cay… cũng nên hạn chế sử dụng.

• Cần tích cực rèn luyện thể dục thể thao để tăng cường sức đề kháng, thúc đẩy nhu động ruột.

• Nên lựa chọn các bài tập nhẹ nhàng, phù hợp với thể trạng như: bơi lội, đi bộ, đạp xe, yoga…

• Khi cơ thể khỏe mạnh, hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru sẽ góp phần ngăn chặn triệu chứng bệnh hiệu quả.

Là căn bệnh ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, công việc và tinh thần người bệnh.

Song nếu bạn có chế độ ăn uống, vận động hợp lý và giữ tinh thần thoải mái sẽ giúp hạn chế tối đa việc xuất hiện các triệu chứng của bệnh.