Nám là gì? Nguyên nhân, triệu chứng, chuẩn đoán nám 2020

Tổng quan bệnh nám da

Nám da là vấn đề không còn quá xa lạ đối với phụ nữ, đó là tình trạng da xuất hiện những đám màu nâu hoặc màu xám nâu trên da. Nám da mặt là loại nám da hay gặp nhất, sự thay đổi sắc tố da có thể xảy ra trên da mặt, môi, trán, cằm, sóng mũi. Ngoài ra, bệnh cũng có thể gặp ở những vị trí khác nhau trên cơ thể, đặc biệt là vùng da thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như da vùng cánh tay hay cổ.

Dấu hiệu khi bị nám là gì?
Dấu hiệu khi bị nám là gì?

Nám da thường gặp nhất ở phụ nữ 20-50 tuổi (phụ nữ trong độ tuổi sinh sản), trong đó nám da ở phụ nữ có thai và nám da sau sinh khá phổ biến. Nam giới ít khi bị nám da hơn nữ giới. Bệnh cũng liên quan đến đến địa lý, chủng tộc, màu da khi mà phụ nữ châu Á, da màu có tỷ lệ nám da cao hơn so với phụ nữ da trắng.

Nguyên nhân bệnh nám da

Nguyên nhân gây nám da có thể được giải thích do rối loạn sắc tố thứ phát. Điều này có thể đến từ nguyên nhân nội sinh, ngoại sinh hoặc đôi khi là sự kết hợp của cả hai.

Nguyên nhân nội sinh.

Sự lão hóa là một quá trình tất yếu của da.

Sự thay đổi nội tiết tố: Nám da có thể xảy ra ở phụ nữ có thai hoặc phụ nữ sau sinh. Những người sử dụng thuốc tránh thai hay nội tiết thay thế. Nám da cũng có thể gặp ở bệnh nhân mắc các bệnh lý nội tiết tại tuyến giáp, buồng trứng.

Stress kéo dài.

Nhiễm độc thủy ngân, chì, corticoid,… có trong các loại mỹ phẩm.

Tâm trạng căng thằng lo âu cũng là nguyên nhân dẫn đến bệnh
Tâm trạng căng thằng lo âu cũng là nguyên nhân dẫn đến bệnh

Cơ địa

Nguyên nhân ngoại sinh

Tiếp xúc ánh nắng mặt trời gay gắt: các tia bức xạ UVA, UVB có trong ánh nắng. Kích thích tế bào hắc tố, đặc biệt là trên nền da có tiềm ẩn dị ứng do hóa chất. Sẽ trực tiếp gây ra rối loạn sắc tố da đồng thời thúc đẩy lão hóa da, ung thư da và gián tiếp gây nám da.

Bệnh lý viêm, nhiễm trùng nhiễm độc.

Không khí ô nhiễm
Không khí ô nhiễm

Dị ứng da tại chỗ.

Dinh dưỡng không hợp lý: thiếu hoa quả tươi, thiếu các loại Vitamin thiết yếu.

Triệu chứng bệnh nám da

Nám da có triệu chứng như thế nào?

Rối loạn tăng sắc tố da xảy ra ở từng mảng da, làm cho da có màu sẫm hơn bình thường.

Các vị trí hay tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như mặt, cổ, cánh tay… là các vị trí thường hay bị tàn nhang. Đặc biệt là tàn nhang trên mặt thường đối xứng hai bên.

Phân biệt nám da và tàn nhang?

Nám da

Nám da là các đốm sẫm màu với nhiều mức độ đậm nhạt. Thường xuất hiện đối xứng 2 bên má, môi trên, cằm, trán,… Nám da đặc trưng bởi màu sắc sẫm, nâu hoặc thâm vàng, có nhiều kích thước nhưng thường lớn hơn tàn nhang.

Nám mảng là gì?
Nám mảng là gì?

Tàn nhang

Tàn nhang cũng là tình trạng tăng sắc tố, tuy nhiên không giống như nám da.

Có màu sắc khá đặc trưng, tàn nhang có màu sắc đa dạng hơn với màu nâu sẫm, nâu nhạt, vàng, đỏ, xám, đen.

Đậm độ tàn nhang thay đổi theo cường độ ánh sáng mặt trờ. Vậy nên mùa hè thì tàn nhang đậm hơn mùa đông.

Kích thước của tàn nhang thường nhỏ hơn so với nám da, các đốm có thể nhỏ như đầu tăm cho đến hạt vừng.

Đối tượng nguy cơ bệnh Nám da

Người bị tàn nhang đốm
Người bị tàn nhang đốm
  • Phụ nữ: Nữ giới có nguy cơ nám da cao hơn nam giới rất nhiều lần. Có đến 90% bệnh nhân nám da ở Hoa Kỳ là nữ giới.
  • Người da màu: ở châu Á, Địa Trung Hải, Trung Đông, Bắc Phi, người Mỹ gốc Phi,…
  • Tiền sử gia đình có người bị tàn nhang da.
  • Sử dụng hormon Estrogen và Progesterone ngoại sinh.
  • Bệnh lý tuyến giáp.
  • Stress.

Phòng ngừa bệnh tàn nhang

Việc điều trị tàn nhang da thường không đơn giản và khá tốn kém. Tuy nhiên, các biện pháp sau có thể giúp phòng ngừa các vấn đề tăng sắc tố da nói chung và nám da nói riêng.

Tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời từ 10h đến 15h: vì lúc này các tia bức xạ hoạt động mạnh nhất và có thể làm tổn thương làn da.

Bôi kem chống nắng

Trước khi ra ngoài cần bôi kem chống nắng trước 15-30 phút. Loại kem chống nắng được lựa chọn cần có chỉ số SPS tối thiểu là 30.

Cần bôi lại sau mỗi 2h hoặc nhiều lần hơn nếu da đổ nhiều mồ hôi hoặc đi bơi.

Che chắn làn da bằng các trang phục chống nắng. Mũ rộng vành, áo quần hay váy chống nắng có thể hạn chế sự tác động trực tiếp của tia nắng lên da là cách trị nám hiệu quả.

Chế độ dinh dưỡng

  • Rau quả tươi có thể giúp có được làn da khỏe, đẹp. Uống nhiều nước cũng rất cần thiết cho da cũng như các hoạt động khác của cơ thể.
  • Một chế độ dinh dưỡng giàu các Vitamin A, E, C hay Omega-3,… Đẩy lùi tiến trình lão hóa da, giảm thiểu nguy cơ nám da.
  • Hạn chế bia rượu, các thức ăn gây nóng, các thức ăn làm sung huyết da có thể hạn chế được tàn nhang cũng như các vấn đề tăng sắc tố khác trên da.
Chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng
Chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng

Sử dụng mỹ phẩm được kiểm định an toàn

Các mỹ phẩm có thể chứa những chất có hại cho da. Trong đó có chất bào mòn da và khiến cho da dễ bị tàn nhang.

Vì vậy, không nên sử dụng các mỹ phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Các loại mỹ phẩm không an toàn cho da.

Kem trị nám Transino
Kem trị tàn nhang Transino

Một điều cần lưu ý là lựa chọn mỹ phẩm phù hợp với từng loại da của mỗi người.

Đi khám bác sĩ da liễu khi có các vấn đề trên da

Không để tình trạng nám da quá lâu rồi mới đi khám. Vì việc phát hiện và điều trị sớm sẽ đem lại hiệu quả cao hơn.

Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc hay các sản phẩm không rõ nguồn gốc, vì có thể làm cho nám da nặng nề thêm.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh nám da

Bác sĩ sẽ khám vùng da bị tổn thương để chẩn đoán bệnh nám da.

Bác sĩ chuyên khoa có thể sử dụng đèn Wood – một dụng cụ chuyên biệt tại phòng khám da liễu.

Để xác định chính xác hơn tình trạng tổn thương trên da.

Ngoài ra, ở một số trường hợp nhất định, sinh thiết cũng có thể được chỉ định để kiểm tra tình trạng nghiêm trọng ở da bệnh nhân.