Rối Loạn Tiêu Hóa Là Bệnh Gì? Triệu Chứng, Nguyên Nhân [Báo Động 2020]

Rối loạn tiêu hóa là những dấu hiệu cho thấy hệ tiêu hóa đang bị tổn thương nghiêm trọng. Để lâu không chữa trị sẽ gây ra những biến chứng nguy hiểm.

Rối loạn tiêu hóa là gì?

Rối loạn tiêu hóa là một hội chứng do co thắt bất bình thường của các cơ vòng trong hệ tiêu hóa. Làm cơ thể đau bụng và thay đổi vấn đề đại tiện. Bản chất rối loạn xảy ra do mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn gây loạn đường ruột.

Rối loạn tiêu hóa là gì?
Rối loạn tiêu hóa là gì?       

Đây không phải là một căn bệnh dẫn đến tử vong mà “chỉ” là một hội chứng tuy khó chịu. Nhưng hoàn toàn không nguy hiểm đến tính mạng.

Tuy nhiên, khi bị bệnh người bệnh sẽ gặp những bất tiện trong sinh hoạt. Do bị thay đổi về chuyện đại tiện, bị đầy hơi hoặc đau bụng. Đây là một hội chứng rất thông thường, mà gần như ai cũng có thể bị.

Triệu chứng rối loạn tiêu hóa là gì?

Người mắc bệnh rối loạn tiêu hóa thường gặp phải các triệu chứng sau:

Đau bụng, đau dạ dày.

Bệnh rối loạn tiêu hóa gây đau kéo dài âm ỉ hoặc dữ dội. Đau nhiều ở vùng bụng dưới bên trái và các vùng khác, đôi khi đau lan ra sau lưng.

Đau nhức sau khi ăn no, ăn đồ cay nóng hoặc ngộ độc thực phẩm.

Rối loạn đại tiện

Bệnh nhân bị đau bụng thành từng cơn, lúc tiêu chảy, lúc táo bón. Triệu chứng rối loạn tiêu hóa như thường xuyên đi đại tiện, tiêu chảy/táo bón kéo dài mà không rõ nguyên nhân.

Đặc biệt, sau khi ăn no triệu chứng rối loạn tiêu hóa này càng biểu hiện rõ rệt.

Đầy hơi, khó tiêu

Bụng căng tức, đầy ách… là triệu chứng rối loạn tiêu hóa điển hình.

Ợ hơi, ợ nóng

Ợ hơi, ợ nóng khi đói và cả khi no là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa đang gặp vấn đề. Ợ hơi, ợ nóng khi đói và cả sau khi no là dấu hiệu cảnh báo hệ tiêu hóa của bạn đang gặp vấn đề.

Buồn nôn, nôn

Khi bị rối loạn tiêu hóa sẽ thường thấy buồn nôn và nôn khan.

Triệu chứng rối loạn tiêu hóa khác

Miệng đắng, hôi, buồn nôn và nôn, ợ chua…

Triệu chứng cơ bản của rối loạn tiêu hóa
Triệu chứng cơ bản của rối loạn tiêu hóa

Nguyên nhân dẫn tới rối loạn tiêu hóa

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra tình trạng rối loạn tiêu hóa. Một trong những nguyên nhân quan trọng trước đó bởi căn bệnh đại tràng. Lâu dần gọi là viêm đại tràng mãn tính.

Tình trạng viêm đại tràng có thể do lỵ trực trùng Shigella đã được điều trị nhưng chưa hết hoặc bệnh nhân bị lỵ amip cũng dẫn đến viêm đại tràng.

Buồn phiền bệnh nhân lại muốn đi tiêu thì người ta gọi đó là hội chứng đại tràng kích thích. Tất cả những triệu chứng đó gọi chung là rối loạn tiêu hóa.

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa
Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa

Ngoài nguyên nhân do bệnh lý viêm đại tràng ra thì rối loạn tiêu hóa còn do các nguyên nhân như:

• Uống nhiều rượu bia

• Lạm dụng thuốc kháng sinh

• Chế độ ăn uống không hợp vệ sinh

• Mất cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn

Phân biệt rối loạn tiêu hóa và viêm đại tràng

Rối loạn tiêu hóa

Nguyên nhân không xác định

Nguyên nhân thường không rõ ràng, bao gồm cả:

• Nội khoa (các bệnh lý về dạ dày tá tràng, nhiễm khuẩn đường tiêu hóa, bệnh gan mật…).

• Ngoại khoa (ăn uống không hợp vệ sinh, thực phẩm nhiễm độc, ăn không đúng bữa…).

Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa
Nguyên nhân gây rối loạn tiêu hóa

Một số triệu chứng khác viêm đại tràng

• Đau bụng: Chủ yếu là các cơn đau dữ dội có thể gặp ở bất kì vị trí nào trên ổ bụng.

• Trướng bụng, đầy hơi: Khi hệ tiêu hóa bị rối loạn, quá trình xử lý thức ăn bị chậm lại khiến người bệnh cảm thấy khó chịu, bụng căng cứng.

• Rối loạn đại tiện: Người bệnh có thể bị táo bón hoặc tiêu chảy trên 3 lần/ngày, phân lỏng hoặc toàn nước, có thể lẫn bọt, chất nhầy hoặc máu….

• Xuất hiện tình trạng buồn nôn: thậm chí nôn rất nhiều nếu bị ngộ độc thực phẩm. Người mệt mỏi, mất sức, sốt, ăn không ngon, sút cân.

Các triệu chứng rối loạn tiêu hóa xuất hiện nhất thời ngay khi bạn tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh. Chúng sẽ hết nếu thực hiện chế độ sinh hoạt khoa học và điều trị kịp thời.

Bệnh viêm đại tràng

Nguyên nhân xuất phát viêm đại tràng

Là tình trạng tổn thương niêm mạc đại tràng do các nguyên nhân khác nhau. Bao gồm: nhiễm vi khuẩn, vi rút, nấm, ký sinh trùng, rối loạn nội tiết, di ứng thức ăn…

Chủ yếu là nhiễm khuẩn amip hoặc lỵ trực tràng Shigella.

Nhiễm khuẩn trực tràng Shigella.
Nhiễm khuẩn trực tràng Shigella.

Triệu chứng bệnh biểu hiện khác nhau

• Đau bụng: Cơn đau có thể âm ỉ hoặc quặn thắt dữ dội ở vùng bụng dưới rốn. Đau từng đoạn hoặc lan tỏa dọc theo khung đại tràng, thường gặp ở ổ bụng trái.

• Hiện tượng co thắt cơ năng: Bụng căng trướng. Gõ vào nghe bộp bộp, khi đánh hơi hoặc đi đại tiện thì cảm giác dễ chịu. Dùng tay sờ bụng có thể thấy từng đoạn đại tràng nổi lên thành cục.

Tình trạng bị viêm cấp tính
Tình trạng bị viêm cấp tính

• Có thể bị táo bón hoặc tiêu chảy, đi lỏng nhưng số lượng phân không nhiều. Có thể kèm theo máu và chất nhầy, mùi thối, thường xuyên mót rặn, đau rát hậu môn.

• Niêm mạc đại tràng rất dễ chảy máu: Khi nội soi kèm theo đó là tình trạng viêm đỏ lan rộng, có các ổ loét nông và sâu.

• Người bệnh có thể bị sốt, mệt mỏi, gầy, sút cân nhanh.

Các biểu hiện viêm đại tràng kéo dài âm ỉ, đôi khi bùng phát dữ dội. Ảnh hưởng rất lớn tới công việc cũng như chất lượng sống của người bệnh. Thậm chí, có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Nếu bệnh tiến triển thành mãn tính với biến chứng như: thủng đại tràng, ung thư đại tràng…

Do đó, ngay khi thấy biểu hiện bất thường, bạn không nên chủ qua mà cần thăm khám ngay.

Điều trị rối loạn tiêu hóa

Rối loạn tiêu hóa nếu kéo dài nhiều ngày có thể dẫn tới viêm đại tràng cấp tính. Do vậy, cần phải phát hiện bệnh sớm và có biện pháp chữa trị dứt điểm.

Điều trị tại nhà

  • Trước tiên, người bệnh cần thực hiện chế độ ăn uống khoa học. Sử dụng thực phẩm đảm bảo vệ sinh, không ăn đồ tanh, tái sống, không bia rượu, nước có ga…
  • Ăn uống đủ chất, đúng giờ, đúng bữa, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
Vệ sinh an toàn thực phẩm
Vệ sinh an toàn thực phẩm

Trong trường hợp bị viêm đại tràng, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp.

Điều trị bằng Tây y

Phương pháp Tây y thường sử dụng thuốc để làm giảm triệu chứng bệnh. Tuy nhiên, việc uống thuốc gì, liều lượng ra sao cần có chỉ định cụ thể của bác sĩ.

Tuyệt đối không nên tự chẩn đoán và mua thuốc sử dụng. Viêm đại tràng điều trị không đúng cách sẽ ngày càng nặng hơn. Đối với những bệnh nhân viêm đại tràng cấp bị tiêu chảy kéo dài, mất nước nặng. Việc đầu tiên là cần bù nước và chất điện giải.

Thuốc Tây Y dùng điều trị bệnh đại tràng
Thuốc Tây Y dùng điều trị bệnh đại tràng

Sau đó, bác sĩ có thể chỉ định cho bệnh nhân sử dụng thuốc kháng khuẩn, cầm tiêu chảy, nhuận tràng, chống co thắt… Trường hợp nặng, niêm mạc đại tràng bị tổn thương nghiêm trọng thì cách khắc phục là phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ đại tràng.

Điều trị bằng Đông y

Bên cạnh các loại thuốc tây, những bài thuốc Đông y có tác dụng cải thiện triệu chứng của viêm đại tràng. Giúp phục hồi niêm mạc bị tổn thương mà không gây hại tiêu hóa. Có thể áp dụng một vài cách dưới đây

Bài thuốc 1:

  • Nam mộc hương, Sâm đại hành, Bạch chỉ mỗi vị 40g.
  • Đem tất cả nguyên liệu trên đi sao vàng, tán bột rồi bảo quản trong lọ kín.
  • Mỗi ngày uống 10g, chia thành hai lần.
Cây thuốc Nam Mộc Hương
Cây thuốc Nam Mộc Hương

Bài thuốc 2:

  • Lấy 50g nghệ tươi rửa sạch, cạo bỏ lớp vỏ bên ngoài rồi đem giã nát và lọc lấy nước cốt.
  • Trộn nước nghệ với 3 thìa mật ong.
  • Ngày uống 2 lần trước bữa ăn.
Mật ong chữa bệnh
Dùng mật ong như một bài thuốc hiệu quả

Trên đây là một số bài thuốc Đông y chữa viêm đại tràng mà người bệnh có thể dễ dàng thực hiện tại nhà. Tuy nhiên, chúng chỉ có tác dụng khi bệnh ở giai đoạn cấp tính, đòi hỏi người bệnh phải kiên trì áp dụng mới mang lại hiệu quả.

Rối loạn tiêu hóa nên ăn gì?

Bệnh rối loạn tiêu hóa liên quan trực tiếp tới vấn đề ăn uống. Do vậy để việc điều trị cũng như phòng tránh chứng bệnh này đạt kết quả cao nhất.

Thực phẩm đồ uống

• Uống đủ nước: Nước giúp vận chuyển chất dinh dưỡng của thức ăn cho cơ thể đồng thời giúp trung hòa các axit bảo vệ dạ dày. Do đó, người bệnh rối loạn cần uống từ 2 – 2,5 lít nước/ngày.

• Nước ép rau củ và trái cây: Ổi, chuối, bưởi, khoai lang, cà rốt chứa nhiều vitamin, chất xơ và vitamin C. Có tác dụng nâng cao sức đề kháng cho cơ thể, hạn chế tình trạng mệt mỏi do rối loạn tiêu hóa gây nên.

Sinh tố bơ
Sinh tố hoa quả là thứ nước uống bổ dưỡng cho người bệnh

Thực phẩm đồ ăn

• Thực phẩm giàu vitamin D: Trứng, cá trích, cá thu, cá hồi, nấm,… Là thực phẩm chứa nhiều vitamin D có tác dụng kháng viêm, giảm đau cho người mắc bệnh.

• Các loại thịt trắng: Thịt vịt, thịt gà và cá giúp cung cấp đạm cho cơ thể thay thế cho các loại thịt đỏ giàu chất béo gây khó tiêu.

• Thức ăn mềm, dễ tiêu: Cháo, súp, canh,… rất tốt cho bệnh nhân mắc bệnh rối loạn tiêu hóa.

Thịt trắng rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh rối loạn
Thịt trắng rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh rối loạn

Thói quen xấu khó bỏ trong ăn uống của người Việt

Ham rẻ

Người tiêu dùng tự hại chính mình bởi sự tham rẻ. “Của rẻ là của ôi” – chất lượng luôn đi cùng với giá cả. Không có gì sạch sẽ chất lượng mà giá cả lại rẻ thật.

Hãy lựa chọn những địa điểm bán thực phẩm sạch sẽ, uy tín để yên tâm tiêu dùng.

Ham rẻ dẫn đến những chất lượng không tốt
Ham rẻ dẫn đến những chất lượng không tốt

Ăn tiết canh, đồ tái sống nhiều

Tiết canh là một món dân dã của Việt Nam. Được sử dụng từ máu tươi và đồ ăn sống tạo thành. Người Việt coi đó là món ăn bổ dưỡng.

Hầu như không biết rằng món ăn đó chứa rất nhiều vi khuẩn, sán và mất an toàn vệ sinh. Tiềm ẩn nhiều nguy cơ không tốt cho đường tiêu hóa.

Ăn tiết canh đồ tái là thói xấu vô cùng gây rối loạn tiêu hóa của người Việt
Ăn tiết canh đồ tái là thói xấu vô cùng gây rối loạn tiêu hóa của người Việt

Ăn ngoài đường, bụi bẩn

Ẩm thực đường phố là một trong những nghệ thuật đặc sắc tại Việt Nam. Được nhiều bạn bè quốc tế ca ngợi.

Nhưng phải nhìn nhận sự thật rằng, tuy có nét ẩm thực ngon nhưng việc đảm bảo vệ sinh vẫn không tốt.

Vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm là một trong những vấn đề nan giải báo động trên cả nước Việt Nam.

Thói quen ăn lề đường không tốt
Thói quen ăn lề đường không tốt

Thiếu hiểu biết

Hầu hết các lựa chọn hại người tiêu dùng đểu xuất phát từ việc thiếu hiểu biết của những người sản xuất.

Một số người bán không có tâm vì đồng tiền sẵn sàng bỏ qua lương tâm để sử dụng hàng nhái. Hàng đểu hại người tiêu dùng. Xuất phát tất cả từ sự thiếu hiểu biết của người sản xuất và cả lựa chọn tiêu dùng.

Và còn nhiều thói xấu khác nữa

Trên đây là những hiểu biết và kiến thức về rối loạn tiêu hóa mà bạn cần biết. Hy vọng với những kiến thức này. Bệnh rối loạn tiêu hóa của người Việt sẽ ngày càng giảm trừ hơn. Chúc các bạn có được một cơ thể và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.