U nang buồng trứng là gì? Dấu hiệu, Nguyên Nhân, Cách Chữa [2020] 

U nang buồng trứng tưởng chừng như đơn giản nhưng lại mang những biến chứng nguy hiểm. Vậy nguyên nhân gây bệnh và dấu hiệu nhận biết bệnh như thế nào?

U nang buồng trứng là gì?

U nang buồng trứng là loại khối u thường gặp nhất, chiếm tỉ lệ 3,6 % các bệnh phụ khoa. Bệnh phát triển âm thầm, lặng lẽ, có thời gian im lặng kéo dài. Nhưng khi chuyển sang ác tính thì tiến triển rất nhanh.

Giai đoạn dễ bị mắc bệnh nhất là khi chị em ở trong độ tuổi sinh đẻ. Nếu không được phát hiện sớm, u nang có thể biến chứng thành ung thư buồng trứng. Ảnh hưởng đến khả năng có con, thậm chí nguy hại đến tính mạng của phụ nữ.

U nang buồng trứng
U nang buồng trứng

U nang buồng trứng có thể phát triển từ mô của buồng trứng hay từ mô của các cơ quan khác. Tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau với nhiều biến chứng khác nhau.

Trong đó xoắn u nang là dạng biến chứng nguy hiểm, đe dọa tính mạng người bệnh. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là phụ nữ lứa tuổi 30 trở lên.

Những ai thường mắc phải u nang buồng trứng?

U nang buồng trứng khá phổ biến ở phụ nữ thuộc bất kỳ lứa tuổi nào.

Tuy nhiên, u nang ít khi xuất hiện ở phụ nữ mãn kinh. Hãy tham khảo thêm ý kiến bác sĩ nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào.

Dấu hiệu nhận biết u nang buồng trứng

U nang buồng trứng thường thường diễn biến âm thầm, không có triệu chứng gì. Do đó hầu hết bệnh nhân phát hiện ra bệnh khi đi khám phụ khoa định kỳ. Hoặc khi đi làm xét nghiệm hình ảnh vì những lý do khác.

Khi khối u đã lớn, bệnh nhân có thể gặp một số triệu chứng sau:

Xuất hiện cơn đau bụng

Bệnh nhân thấy đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc đau ở những tư thế hoạt động đặc biệt. Những cơn đau này rất dễ khiến cho người bệnh nhầm lẫn với bệnh phụ khoa khác. Có thể kể đến viêm phần phụ, u xơ tử cung,…

đau bụng kinh
Đau bụng có thể là dấu hiệu nguy hiểm của bệnh

Bệnh nhân có thể có kinh nguyệt bất thường.

Bất kỳ dấu hiệu kinh nguyệt nào bất thường đều báo hiệu bạn đang bị các bệnh liên quan đến bệnh phụ khoa.

Bạn không nên bỏ qua bất kỳ dấu hiệu nhận biết nào của bệnh.

Tiểu khó hoặc táo bón,…

Khi khối u to, chèn ép vào các cơ quan lân cận gây tiểu khó hoặc táo bón,…

Trong trường hợp khối u to nhanh, bụng chướng to, kèm theo hiện tượng sụt cân, mệt mỏi, chán ăn là các biểu hiện gợi ý u ác tính, cần phải đi khám ngay.

U nang buồng trứng có thể gây biến chứng xoắn hoặc vỡ gây ra cơn đau đột ngột, có thể kèm theo cảm giác buồn nôn, nôn và chảy máu bên trong bụng.

Để chẩn đoán xác định u nang buồng trứng, cần làm thêm một số xét nghiệm như là:

Siêu âm là phương pháp chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn. Giá thành rẻ nhưng lại có thể cho biết vị trí, hình dạng, kích thước, tính chất dịch bên trong của khối u nang.

Đây là chính là tiêu chuẩn để chẩn đoán u nang buồng trứng.

Ngoài ra, bác sĩ có thể tìm các “dấu ấn” bướu để có gợi ý về tính ác tính của khối u.

Trong trường hợp cần thiết, bệnh nhân có thể được cho chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc chụp cắt lớp điện toán (CT scan).

Triệu chứng của u nang buồng trứng

Những dấu hiệu và triệu chứng u nang buồng trứng là gì?

Phần lớn các u nang buồng trứng đều không có dấu hiệu và triệu chứng cụ thể. Thỉnh thoảng, có thể xuất hiện những dấu hiệu u nang buồng trứng như:

• Cảm giác nặng, căng, tức vùng bụng dưới

• Đau vùng chậu

• Đau vùng thắt lưng

• Gặp khó khăn tiểu tiện và đại tiện

• Đau khi quan hệ tình dục

• Tăng cân không rõ nguyên nhân

• Đau trong chu kỳ kinh nguyệt

• Chảy máu âm đạo bất thường

Rối loạn kinh nguyệt
Rối loạn kinh nguyệt

• Căng tức ngực

• Đi tiểu thường xuyên.

Nếu u nang vỡ, bệnh nhân có thể trải qua những cơn đau nghiêm trọng. Nếu u nang gây xoắn buồng trứng, bệnh nhân có thể bị đau bụng đi kèm buồn nôn hoặc nôn.

Có thể có các triệu chứng và dấu hiệu khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về các dấu hiệu bệnh, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.

Biến chứng u nang buồng trứng thường gặp

Thông thường, cơ thể chúng ta được cấu tạo bởi các tế bào. Mỗi loại tế bào đều phân chia. Phát triển dưới sự kiểm soát của cơ thể và có 1 chu trình chết nhất định.

Nhưng do nhiều yếu tố tác động khiến các tế bào này phân chia, phát triển mất kiểm soát. Tế bào không chết theo một chu trình, dẫn tới khối u hình thành. Trong đó có bệnh lý u nang buồng trứng.

U nang buồng trứng thường là khối u lành tính, có vỏ bọc bên ngoài mỏng. Bên trong chứa chất dịch nhầy, lỏng, đặc,… Khác nhau tùy vào từng loại u người bệnh gặp phải.

Tuy nhiên, nhiều trường hợp khối u có thể gây ra một số biến chứng nguy hiểm. Bao gồm:

Xoắn u nang

Xảy ra trong trường hợp khối u có cuống, dễ nhu động. Khi nang bị xoắn, các mạch máu tuần hoàn sẽ bị ngưng trệ gây ra cảm giác đau dữ dội,… Và nếu không cấp cứu kịp thời có thể gây hoại tử buồng trứng.

Xoắn buồng trứng
Xoắn buồng trứng

Vỡ nang

Biến chứng này xảy ra khi áp lực dịch trong khối u quá lớn, gây vỡ. Lúc này, người bệnh sẽ thấy đau bụng đột ngột, cơn đau liên tục. Đặc biệt là đau ở hạ vị và hố chậu.

Một số trường hợp vỡ nang gây chảy máu (xuất huyết) trong, nếu không phát hiện và đưa đi cấp cứu sớm. Bệnh nhân dễ bị nhiễm khuẩn buồng trứng, viêm phúc mạc…

Nếu không điều trị kịp thời, có thể đe dọa đến khả năng sinh sản và tính mạng người bệnh.

Chèn ép các tạng

Biến chứng này thường gặp ở giai đoạn khối u phát triển kích thước lớn.

Chúng chèn ép bàng quang, trực tràng gây ra đại tiểu tiện bất thường, đau buốt, khó đi. Thậm chí có những khối u nang buồng trứng rất lớn chèn ép tĩnh mạch gây phù chi.

Khối u chèn ép các nội tạng
Khối u chèn ép các nội tạng

Các dạng thường gặp của u nang buồng trứng

Nang lạc tuyến buồng trứng

Hay gọi đúng hơn là lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng. Nội mạc tử cung là lớp màng trong của tử cung. Nội mạc tử cung dày cũng có thể thay đổi hoặc tạo thành bệnh. Bao gồm 2 phần: phần nền hầu như không thay đổi. Phần tăng trưởng sẽ thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt, trong quá trình mang thai và khi sinh nở.

Lạc tuyến vùng chậu
Lạc tuyến vùng chậu

Thông thường, theo chu kỳ kinh nguyệt. Phần tăng trưởng này sẽ phát triển ngày càng dày lên, tích tụ nhiều chất dinh dưỡng. Nhằm tạo mọi điều kiện thuận lợi để trứng thụ tinh sẽ đến làm tổ khi có thai.

Gần hết chu kỳ kinh, do thay đổi nội tiết tố sinh dục nữ. Lớp tăng trưởng này sẽ bong ra và tạo ra hiện tượng hành kinh. Sau đó, phần này lại tiếp tục tăng trưởng vào chu kỳ kinh sau. Và cứ thế duy trì suốt giai đoạn tuổi sinh sản.

Trong bệnh lý lạc nội mạc tử cung. Nội mạc tử cung sẽ hiện diện ở nhiều nơi khác ngoài lòng tử cung như trong ổ bụng, tại vòi trứng. Tại buồng trứng, hoặc bám trên thành ruột v.v…

Nguyên nhân của bệnh cho tới nay vẫn còn chưa rõ ràng. Được giải thích là do nội mạc tử cung khi sinh ra đã có mặt ở các vị trí bất thường.

Hoặc do hiện tượng nội mạc bong ra khi hành kinh đã đi ngược dòng từ lòng tử cung trở ngược ra vòi trứng. Có mặt tại các nơi khác trong ổ bụng.

U bì buồng trứng

Đa số là u lành. Tổ chức u là tổ chức phát triển từ mô thượng bì trong thời phôi thai. Khi phẫu thuật sẽ thấy bên trong khối u có chất bã đậu vàng, nhiều lông tóc, xương, răng …

Ung thư buồng trứng

Ung thư buồng trứng cũng được xếp vào trong các dạng đặc biệt của u nang. Vì tính chất ung thư chỉ biết được sau khi phẫu thuật. Còn trước đó, khi thăm khám vẫn chẩn đoán là u nang.

Ung thư buồng trứng
Ung thư buồng trứnglà biến chứng nguy hiểm

Ung thư buồng trứng có thể phát triển trên mọi độ tuổi. Thường được phát hiện trễ do triệu chứng của khối u buồng trứng thường rất mơ hồ. Hơn nữa, vị trí của buồng trứng tiếp xúc nhiều với ổ bụng, do đó thường có di căn xa từ rất sớm.

Điều trị ung thư buồng trứng gồm phẫu thuật và hóa trị bổ sung sau đó. Tùy theo mức độ bệnh, có khi đòi hỏi phẫu thuật lấy hết cả hai buồng trứng và cả tử cung. Dù tuổi đời bệnh nhân còn rất trẻ.

Điều trị u nang buồng trứng

Theo dõi u nang buồng trứng bằng cách siêu âm

Trước tiên cần theo dõi khối u:

• Theo dõi khối u bằng cách siêu âm. Sau khi hành kinh xong để xem khối u có thay đổi kích thước hay tính chất hay không. Việc làm này cần được lặp lại thường xuyên, theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

• Với những khối u nang cơ năng thường tự biến mất. Sau 1 – 2 chu kỳ kinh mà không cần phải điều trị.

Khi nào cần mổ u nang buồng trứng?

Người mắc khối u ở một trong các dạng sau sẽ được chỉ định mổ u nang bao gồm:

• Có u nang ở cả hai bên buồng trứng

• U nang có kích thước lớn hơn 3.6 inch (7.6 cm)

• U nang không tự hết hoặc to lên trong 2 – 3 tháng theo dõi

• Kết quả siêu âm cho thấy không phải là u nang cơ năng

• Không phân biệt được khối u là u nang cơ năng hay u nang thực thể

• Là khối u thực thể dù to hay nhỏ đều được chỉ định mổ

• Bác sĩ đánh giá khả năng u nang là ác tính

• U nang đối với phụ nữ không muốn sinh con nữa

• U nang ở phụ nữ mãn kinh

Có rất nhiều nguyên nhân gây u nang. Cùng với đó khối u thường diễn biến một cách âm thầm. Không có triệu chứng gì cho tới khi nó đủ lớn để gây ảnh hưởng tới các cơ quan khác.

Chính vì vậy phụ nữ cần đi khám phụ khoa định kỳ để có thể phát hiện. Và điều trị kịp thời u nang hoặc các bệnh lý phụ khoa khác.

U nang buồng trứng có phòng được không?

Bạn có thể kiểm soát tình trạng bệnh của mình bằng cách duy trì những thói quen sinh hoạt sau:

• Tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn tiến bệnh cũng như tình trạng sức khỏe của bạn.

• Không được tự ý uống thuốc, không chỉ định hoặc tự ý bỏ thuốc không hỏi ý kiến bác sĩ.

• Lưu ý chu kỳ kinh nguyệt và báo cho bác sĩ nếu có bất kỳ bất thường nào xuất hiện.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn phương pháp hỗ trợ điều trị tốt nhất.

Phòng bệnh u nang buồng trứng được không
Phòng bệnh u nang buồng trứng được không

Phụ nữ trưởng thành nên đi khám phụ khoa định kỳ ít nhất mỗi năm một lần.

Tuy tỷ lệ u buồng trứng là ung thư không nhiều. Nhưng đây là loại ung thư có độ ác tính cao và thường không có triệu chứng gì trong giai đoạn sớm. Chỉ có thể được phát hiện qua siêu âm.

Ngoài ra, khám phụ khoa định kỳ rất có lợi vì không chỉ tầm soát u buồng trứng mà còn kiểm tra luôn ung thư cổ tử cung và ung thư vú – vốn là những vị trí ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ.