Vi khuẩn hp là gì? Hình dạng, cấu tạo, nguyên lý gây bệnh tại bộ phận nào?

Vi khuẩn hp là gì? Cấu tạo và cách lây nhiễm tới cơ thể như thế nào? Vi khuẩn HP gây bệnh ở đâu? Tất cả các thông tin về loại vi khuẩn này sẽ có ngay đây

Vi khuẩn HP là gì?

Vi khuẩn HP (Helicobacter Pylori) là một loại vi khuẩn sinh sống và phát triển trong dạ dày người. Vi khuẩn HP được xem là loại nhiễm khuẩn phổ biến nhất trên thế giới chỉ sau vi khuẩn sâu răng.

Loại nhiễm khuẩn này rất lặng lẽ nên khó phát hiện. Nhưng nó là tác nhân gây ra các cơn đau dạ dày mãn tính như viêm dạ dày mãn hoặc loét dạ dày, thậm chí ung thư dạ dày.

Theo những số liệu nghiên cứu cho thấy hiện nay hơn 70% những người mắc bệnh dạ dày là do mắc phải vi khuẩn hp. Vi khuẩn hp thông qua đường ăn uống sẽ xâm nhập vào cơ thể chúng ta. Chui xuống dạ dày và bám vào thành dạ dày. Sau một thời gian nó sẽ gây tổn thương cho thành dạ dày. Dẫn đến tình trạng loét, teo và bắt đầu căn bệnh.

Khuẩn HP gây dạ dày
Khuẩn HP gây dạ dày

Cấu tạo, hình dạng của Vi khuẩn HP là gì?

H.pylori có hình xoắn hoặc hơi cong dạng sừng bò hoặc như hình chữ U, C, kích thước 0,5µm x 3-5µm. Trong bệnh phẩm có hình cong, mảnh, hoặc hình dấu hỏi, hình chữ S. Trên môi trường nuôi cấy lâu ngày có thể hình cầu. Có chùm lông ở một đầu, di động mạnh, không có vỏ, không sinh nha bào, bắt màu gram âm.

Nuôi cấy H.pylori rất khó. Môi trường nuôi cấy phải giàu chất dinh dưỡng như thạch pylori (thạch có huyết thanh ngựa) hoặc thạch não tim có 7% huyết thanh ngựa. Thường dùng môi trường thạch máu có thêm vitamin và một số kháng sinh như amphotericin (2µg/ml); trimethoprim (5µg/ml)… để ức chế nấm và một số vi khuẩn khác.

Vi khuẩn thích hợp ở nhiệt độ 37 độ C và khí trường 7% CO2. Vi khuẩn phát triển ở nhiệt độ từ 30-40 độ C. Một số môi trường khác như Thayer Martin, môi trường sữa-lòng đỏ trứng nuôi cấy cũng có hiệu quả tốt. Mặc dù vi khuẩn sống được ở pH thấp của dạ dày nhưng khi nuôi cấy vi khuẩn thích hợp ở pH từ 6,7 – 8. Trên môi trường nuôi cấy, khuẩn lạc trong hoặc xám nhạt, đường kính 1mm, có sau 48-72 giờ, đôi khi tan máu.

Chức năng của Vi khuẩn HP

H.pylori có sức đề kháng cao hơn một số vi khuẩn đường ruột khác. Qua các nghiên cứu cho thấy thực chất H.pylori không phải là vi khuẩn ưa acid vì chúng bị tiêu diệt rất nhanh ở môi trường có pH là 3,1-3,5. Trong khi chúng tồn tại lâu ở dạ dày có pH là 2,5 -3,0. Có hiện tượng trên vì H.pylori có khả năng tiết men urease rất mạnh. Phân giải urê trong dạ dày tạo thành amoniac bao quanh vi khuẩn làm cho vi khuẩn chịu được môi trường acid của dạ dày.

  • Kháng nguyên HP có CÁC loại:
  • Kháng nguyên lông H có bản chất là protein.
  • Kháng nguyên thân O có bản chất là lipopolysaccharid chịu nhiệt, kháng nguyên này có tính độc với tế bào túc chủ.
  • Kháng nguyên là các men có vai trò quan trọng liên quan đến khả năng gây bệnh. Như urease, catalase, hismatase, adhezin giúp vi khuẩn bám vào tế bào niêm mạc.

Những hiểu lầm về khuẩn HP

Những hiểu lầm về virut HP
Những hiểu lầm về virut HP

Mặc dù Virut HP khá phổ biến nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về chúng. Đa phần mọi người quan niệm, sự có mặt của vi khuẩn HP trong dạ dày chắc chắn là có hại.

Thực tế, các nhà khoa học nhận thấy, vi khuẩn HP trong một số trường hợp không hẳn có hại. Nếu không gây ra triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, nôn ói… Thì sự có mặt của vi khuẩn HP giống như một vi khuẩn cộng sinh. Đôi khi có một số tác dụng đối với cơ thể.

Chẳng hạn, người nhiễm HP ít bị các nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường ruột. Do Virut HP tiết ra các chất ngăn chặn vi khuẩn khác phát triển. Ngoài ra, các triệu chứng trào ngược hay những bệnh lý. Về dị ứng như với phấn hoa, bụi phấn… cũng giảm.

Nhiều người còn cho rằng cứ nhiễm vi khuẩn HP là bị ung thư dạ dày. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Duy Thắng, vi khuẩn HP là một trong những nguyên nhân dẫn đến ung thư dạ dày. Chứ không phải ai mắc vi khuẩn HP cũng bị ung thư dạ dày.

Theo nghiên cứu của Bệnh viện K, có 200 loại HP khác nhau. Chỉ một số loại mang gen CagA có độc lực cao, tăng nguy cơ ung thư. Khi mắc vi khuẩn HP, bệnh nhân có thể làm xét nghiệm vi khuẩn HP. Thuộc nhóm có độc lực mang gen CagA hay không. Trên thực tế, có đến 80% người trên 50 tuổi có mang vi khuẩn HP nhưng không phải ai cũng bị bệnh dạ dày.

Cách điều trị dứt điểm vi khuẩn HP là gì?

Mặt khác, nếu bạn đã nhiễm khuẩn Hp, bạn có thể sẽ cần thực hiện điều trị dự phòng ung thư dạ dày khi:

  • Bệnh sử gia đình có người bị ung thư dạ dày
  • Mắc bệnh viêm teo niêm mạc dạ dày
  • Lạm dụng thuốc kháng viêm không chứa steroid (NSAIDs) trong thời gian dài
  • Có polyp ở dạ dày

Quá trình điều trị theo phác đồ điều trị hp chủ yếu sử dụng kết hợp bốn nhóm thuốc dưới đây trong hai tuần, bao gồm:

Thuốc diệt virut HP

Amoxicillin trị vi khuẩn hp là gì
Amoxicillin

Tính đến thời điểm hiện tại, kháng sinh là “dũng sĩ” diệt khuẩn hiệu quả nhất. Loại thuốc đặc hiệu này có thể đối phó với hầu hết vi khuẩn, bao gồm cả H. pylori. Các loại kháng sinh thường thấy trong toa thuốc điều trị vi khuẩn Hp gồm:

  • Amoxicillin
  • Clarithromycin
  • Tinidazol

Vì khuẩn Hp là tác nhân chính gây nên những bệnh dạ dày. Nên bạn sẽ cần phối hợp sử dụng kháng sinh cùng một số loại thuốc khác trong quá trình điều trị. Chẳng hạn như giảm tiết axit. Mặt khác, dùng kháng sinh trong thời gian dài có thể dẫn đến một số tác dụng phụ không mong muốn như:

  • Phân đen
  • Tiêu chảy
  • Rối loạn vị giác
  • Hiệu ứng antabuse

Ngày nay, tỷ lệ kháng thuốc của khuẩn Hp đang tăng dần theo thời gian. Do đó, bạn sẽ phải kết hợp nhiều loại kháng sinh để tiêu diệt tận gốc nhóm vi khuẩn đường ruột gây hại này. Không những thế, bạn còn cần tuân theo đúng chỉ định do bác sĩ đề ra nhằm đảm bảo kết quả điều trị tốt nhất. Nếu không, điều trị có nguy cơ thất bại và thậm chí gây tăng nguy cơ kháng kháng sinh cho khuẩn Hp.

Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày

Ngoài khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày, một số loại thuốc thuộc nhóm này. Ví dụ như bismuth subcitrate, còn có thể đối phó với H. pylori. Tuy nhiên, vì bismuth không diệt được nhiều khuẩn (khoảng 20%) nên bác sĩ có xu hướng phối hợp loại thuốc này với kháng sinh.

Vài thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày thường thấy khác là sucralfate (Carafate) hay misoprostol (Cytotec).

Thuốc giảm tiết axit

Kháng histamine H2 và ức chế bơm proton là hai loại thuốc giảm tiết axit trong dịch dạ dày phổ biến nhất.

Trong quá trình điều trị vi khuẩn Hp, bạn cũng cần điều tiết lượng axit trong dịch tiêu hóa nhằm hạn chế tác động của nó đến những thương tổn ở dạ dày do khuẩn H. pylori gây ra.

Thuốc trung hòa axit

Thuốc Trung Hòa Axit trị Vi khuẩn hp là gì
Thuốc Trung Hòa Axit

Mục đích sử dụng thuốc trung hòa axit cũng tương tự thuốc giảm tiết axit. Tuy nhiên, khác với kháng histamine H2 hay ức chế bơm proton, nguyên lý hoạt động của antacid (một loại thuốc trung hòa axit) là trung hòa axit vốn có trong dạ dày, thay vì điều tiết liều lượng axit. Thuốc có thể điều trị các triệu chứng đau bao tử hiệu quả.

Điều trị vi khuẩn Hp bao lâu có thể là nỗi băn khoăn, lo ngại của hầu hết người nhiễm H. pylori. Theo các chuyên gia, kháng sinh dùng trong điều trị vi khuẩn Hp cần ít nhất 10 – 14 ngày để phát huy tối đa hiệu quả của mình. Ngoài ra, liệu trình điều trị có thể tiếp tục kéo dài trong 4 – 8 tuần tiếp theo nhằm chữa triệt để các vấn đề dạ dày do chủng vi sinh vật này gây ra.

Mặt khác, thời gian điều trị vi khuẩn Hp bao lâu còn phụ thuộc vào ý thức của người thực hiện. Nhằm rút ngắn thời gian điều trị cũng như đạt kết quả tốt nhất, bạn sẽ cần chú ý đến thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống hàng ngày, chẳng hạn như:

  • Hạn chế thức khuya
  • Quản lý và kiểm soát căng thẳng tốt
  • Tránh xa thức uống chứa cồn như bia, rượu…

Một số chuyên gia cho biết, H. pylori hoàn toàn có khả năng tái phát nếu sau khi hoàn thành liệu trình điều trị, bạn vẫn tiếp tục duy trì lối sống không lành mạnh.

Trên đây là một số kiến thức về virut HP. Hy vọng bạn sẽ có thêm nhiều kiến thức để điều trị virut HP. Chúc các bạn luôn thành công trong công cuộc điều trị bệnh.